5. Yar-veya-dağıt atışlarını oynamak

Son açılış atışı grubu pek çok açıdan en ilginç olanıdır. Bu grup Siyahın seçimlerinin bir inşacı getirdikten sonra ya 5 noktasını bir as ile yarmak veya arka adamlarını dağıtmaktır. 3-1 ve 6-1 açılış atışında önemli bir puan yaptıklarından sadece üç atış bu kategoriye girer: 2-1, 4-1 ve 5-1. Bir 2-1 açılışının iki olası oyunu sonucundaki pozisyona bir bakalım.



Şema 1. Siyah 5 noktasını yararak 2-1 oynamıştır



Şema 2. Siyah arka adamlarını dağıtarak 2-1 oynamıştır.

Dağıtma oyununun arkasındaki fikir oldukça açıktır: sıradan bir atışı oynamak için güvenli ve mantıklı şekilde inşacı bir yoldur. Dağıtmak biraz daha fazla kazanırken (daha iyi dış saha kaplama, bir bloke edici puan için biraz daha az kombinasyon) çok az riske eder. Siyahın oyununda küçük gelişmeler yapan çok mantıklı bir oyundur.

Yarma oyununun ardındaki fikir de eşit derecede açıktır: Siyah 5 noktasını tutmak ve yığını azaltmak istemektedir ve bu oyun ikisini de yapar. Eğer yarmanın bir zararı olmasaydı ezici şekilde doğru oyun olacaktı. Ne yazık ki, kesin bir dezavantajı vardır: eğer Beyaz şimdi bir dört atarsa, 5 noktasını vurur ve Siyah yarışta 20 puan kaybeder.

O zaman doğru olan nedir? Yarmadan elde edilen kazanç riskten daha ağır basar mı emniyetli oyun en iyi seçim midir? Cevap bir saniye içinde geliyor ama önce biraz tarih dersi. 1970'lerden önce en azından bir buçuk yüzyıl boyunca 2-1 ile kabul edilen oyun satış 13/11 24/23 idi. Yarmak bariz şekilde riskli idi ve o dönemin oyuncularının riski değerlendirmek için araçları olmadığından emniyetli ve mantıklı alternatifi seçiyorlardı.

1960larda ve 1970lerde tavla mükemmel fırtınanın oyun dünyası eşdeğerine tutuldu. Oyunun popülerliği, büyük ölçüde karizmatik bir tavla fanatiği olan ve sürgündeki bir Rus prensi olup olmadığı bilinmeyen Prens Alexis Obolensky'nin eşsiz promosyon yetenekleri sayesinde patladı. Popülerlikteki bu artış aralarında satranç ustaları ve uzmanlar da olan tamamen yeni bir grup oyuncuyu cezbetti. Satranç oyuncuları tavlada pek çok kar potansiyeli gördüler ama aynı zamanda sadece basit bir yarış değil, stratejik, yapısal bir yaklaşımla karmaşık manevralar, esas inşa etmek ve arka oyunların eski yarışma tarzını etkileyeceği yeni bir şekilde görülebilecek bir oyun da gördüler. Bu yeni yaklaşım önceden bir briç kulübü olan ama yeni tavla anlayışının merkezi haline gelen Mayfair gibi New York oyun kulüplerinde doğmuştur. Yeni tarzın kısa süre içinde bir ismi oldu: saf tarz, "saflık" hızlı, kesin esasların inşasını kolaylaştırmak için parçaları ait oldukları yere koyma ihtiyacına atıfta bulunuyordu.

Saf yaklaşım ile 2-1, 4-1 ve 5-1 gibi atışları oynamak kolaydı; sadece 5 noktasına as ile sızın ve soru sormayın. 5 noktası erken bir kapı almak için anahtardı ve risk çok yüksek değildi.

Saf tarz eski yarışmacı yaklaşımdan daha iyi miydi? Cevap sonuçlarda yatıyor gibi. Saf tarzın savunucuları yeni çağın baskın yıldızları oldular. Eski yarışmacılar bir kenara itildiler. Herkes karmaşık tavla oynamak istiyordu. 1970lerin sonunda bir turnuvada oynayıp 2-1, 4-1 veya 5-1 açılışlarının bir sızma olmadan oynandığını görmek kesinlikle imkansızdı.

Bu durum 1980lerden 1990lara kadar idame edildi. Sonra bazı karşı veriler ortaya çıktı. Erken sinir ağları, TD-Gammon ve o zamanki Jellyfish, açılış asları ile sızma yapmıyorlardı. Onun yerine, as ile 24/23 oynuyorlardı. Pek çok oyuncu, eğer bilgisayar söylüyorsa doğru olduğunu fark ederek hemen dağıtmaya geçti. Ancak, bazı üst seviye oyuncular henüz ikna olmamışlardı. Sızma daha fazla arka oyuna yol açıyordu. Bilgisayarlar hala arka oyunları çok kötü oynuyorlardı. Farkın sebebi bu olabilir miydi? Tartışma makuldü ama hiç kimse gerçekten bilmiyordu. Daha sonraki nesil robotlar gelince cevap açıklığa kavuştu. Robotların arka oyunlardaki yeteneği arttıkça sızma oyunlarının değeri arttı. Ancak 2-1 sızmanın gerçekten tercih edilen oyun olduğu tek atıştı. 4-1 ile sızma kesinlikle ve açık farkla yanlıştı. 5-1 ile dağıtma küçük bir kenar idame etti ama sızma mantıklı bir alternatiftir.

Sonuçların dikkatli bir analizi bazı şaşırtıcı anlayışlara yol açtı. Tavla, göründüğüne göre, safçıların hayal ettiğinden çok daha karmaşıktı. Sızmanın dağılmaya karşı olması sorusu dayanak buldu, 5 noktasının değeri yüzünden değil diğer inşa pulunun tam olarak nereye yerleştirildiği konusunda. Bir pulu orta noktadan 11 noktasına taşıyın ve sızma doğrudur. Onun yerine 9 noktasına taşıyın ve sızma yanlıştır. 8 noktasının üzerine yığın ve seçenek şansa kalır.

İnşa pulunun yeri neden bu kadar büyük bir fark yapıyordu? Soruna şu açıdan bakın. Asın oyununu bir an için unutun ve bir inşa edicinin orta noktadan Siyahın dış sahasına hareket ettirmenin sebep olduğu pozisyon değişimini düşünün. Şimdi kendinize şu soruyu sorun: "Bu pul yeni yerinden ne kadar iş görür?" 11 noktası veya 8 noktasında cevap "Çok değil"dir. 11 noktasındaki bir pul sadece birkaç çift yeni inşa sayısı eklerken (bar puanını yapmak için 4-1 ve 5 noktasını kapatmak için 6-3) dördüncü bir pul neredeyse hiç yeni iş yapmaz. (Pekala, belki biraz; 1-1 şimdi bir 4 kapısı yapar). Ancak, 9 noktasındaki bir pul gerçek bir güçlü attır. 13/9'dan sonra sonraki turda iyi bir yeni bloklama noktası yapmayan atışlar sadece 6-4, 5-1 ve 3-2'dir. Diğer 30 (!) atışın hepsi iyi puanlar alır.

Bu analizden iyi bir puan çıkar: Pozisyonunuzu doğal olarak geliştiren ne kadar fazla gelecek atış varsa, o kadar az risk almak istersiniz. Risk alma zamanı pozisyonunuz hantal olduğu ve kendi başına gelişmesinin pek olası olmadığı zamandır. Güvenli oynama zamanı pozisyon oranınız gittikçe daha iyi olduğu zamandır. Düşünce Etkinlik adı verilen bir tavla prensibinin genel anahtar ilkesinin sonucudur. Pullarınızı çok çalışırken istersiniz ama zaten çok çalışıyorlarsa onları biraz daha çalıştırmak için risk almak etkin değildir.

Bu yüzden bu atışlardaki doğru oyunlar:
- 2-1 ile : 13/11 6/5, 5 noktasına sızarak
- 4-1 ile : 13/9 24/23, arka adamları dağıtarak
- 5-1 ile : her iki oyun da iyidir ama 13/8 24/23 muhtemelen biraz daha güçlüdür.

Bir dahaki sefere : Robotunuz hile yapıyor mu?

• 
• 
• Arkadaşına tavsiye et
• Yazdır